Higienizacja to profesjonalne zabiegi, które przeprowadza się w gabinecie stomatologicznym. Stanowią uzupełnienie codziennych procedur higienicznych i pozwalają zachować zdrowe zęby na dłużej.
Zabiegi higienizacji zębów
Do zabiegów higienizacyjnych zaliczamy skaling i piaskowanie. Bardzo często oba zabiegi wykonuje się jednocześnie na jednej wizycie. W celu zniesienia nadwrażliwości po zabiegu wykonuje się fluoryzację.
Skaling
Skaling, czyli usuwanie kamienia specjalnym skalerem ultradźwiękowym, pozwala usunąć twardy kamień, który pokrywa powierzchnię zębów. Usuwa też złogi kamienia z przestrzeni międzyzębowych. Jest to pierwszy zabieg higienizacji, ponieważ dopiero po usunięciu kamienia nazębnego można uzyskać dostęp do powierzchni zębów choćby w celu oceny, czy dochodzi na nich do powstawania próchnicy. Warto też pamiętać, że wszelkie nierówności na powierzchni kamienia mogą być siedliskiem bakterii, których obecność może powodować nieprzyjemny zapach.
Piaskowanie
Piaskowanie polega na mechanicznym usunięciu piaskarką złogów miękkich i płytki bakteryjnej. Redukuje też nieestetyczny osad na powierzchni i w przestrzeniach międzyzębowych, co jest ważne również dlatego, że to pod nim często rozpoczyna się powstawanie próchnicy. Piaskowanie oczyszcza całą powierzchnię zęba i pozwala usunąć osady również z tych miejsc, do których nie docierają włókna szczoteczki, zapobiegając odsłanianiu szyjek zębowych i związanej z tym nadwrażliwości.
Fluoryzacja
Fluoryzacja to zabieg polegający na pokryciu powierzchni zębów preparatem o wysokim stężeniu związków fluoru. Związki te wzmacniają i odbudowują uszkodzone szkliwo zębów, zapewniając silniejszą ochronę przed próchnicą. Fluoryzacja ma sens tylko w połączeniu z zabiegami pełnej higienizacji jamy ustnej – fluor musi zostać podany na oczyszczony ząb, a nie na osady i płytkę nazębną.
Dodatkowo poleruje się zęby co pozwala na wygładzenie ich powierzchni i mniejsze osadzanie się osadu i płytki nazębnej, dzięki czemu kolejne usuwanie kamienia nazębnego potrzebne będzie dopiero po dłuższym czasie. Ważnym efektem obu tych zabiegów jest jednak przede wszystkim poprawa estetyki uśmiechu.
Wskazania do higienizacji zębów
W czasie rutynowych wizyt w gabinecie dentystycznym stomatolog może zalecić konkretny zabieg higienizacji jamy ustnej lub pełną higienizację, ale można też podjąć taką decyzję samodzielnie. Jakie są wskazania do higienizacji zębów?
- Poprzednie zabiegi tego typu przeprowadzone dawno temu.
- Pojawienie się nieestetycznych przebarwień powstałych wskutek picia kawy, herbaty lub palenia papierosów lub złej diety.
- Rozwój złogów kamienia nazębnego utrudniających prawidłową higienę lub wyglądających nieestetycznie.
- Kiedy w jamie ustnej szybko powstaje nieprzyjemny zapach – łącznie z pełną kontrolą zdrowia zębów i dziąseł.
Przeciwwskazania do higienizacji zębów
Higienizacja jamy ustnej jest bezpiecznym i powszechnie zalecanym zabiegiem profilaktycznym. Jednak jak każda procedura medyczna, nie zawsze może być przeprowadzona w dowolnym momencie i u każdego pacjenta. W niektórych przypadkach higienizacja musi zostać odłożona lub przeprowadzona ze szczególną ostrożnością. Przeciwwskazania dzielą się na względne i bezwzględne – w zależności od tego, czy stanowią czasową przeszkodę, czy całkowicie uniemożliwiają wykonanie zabiegu.
Bezwzględne przeciwwskazania do higienizacji
Wśród przeciwwskazań bezwzględnych znajdują się stany, w których przeprowadzenie higienizacji mogłoby poważnie zaszkodzić zdrowiu pacjenta. Dotyczy to przede wszystkim czynnych chorób nowotworowych zlokalizowanych w obrębie jamy ustnej, gdzie zabieg może prowadzić do rozsiewu zmian chorobowych. Równie istotne są nieustabilizowane choroby ogólnoustrojowe, takie jak niewyrównana cukrzyca, zaawansowane choroby serca czy niestabilne nadciśnienie – organizm w takim stanie może nie tolerować zabiegu nawet o niskim stopniu inwazyjności. Przeciwwskazaniem są także aktywne infekcje w jamie ustnej – opryszczka, grzybica, bolesne afty – które nie tylko zwiększają ryzyko powikłań, ale też mogą prowadzić do rozsiewu drobnoustrojów. Należy także odczekać co najmniej tydzień lub dwa po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy ustnej, takich jak ekstrakcja zęba, by nie zakłócać procesu gojenia. Kolejnym przeciwwskazaniem są reakcje alergiczne na preparaty stosowane podczas higienizacji – np. uczulenie na smak fluoru, olejki eteryczne obecne w piaskach profilaktycznych czy inne substancje pomocnicze.
Względne przeciwwskazania do higienizacji
Względne przeciwwskazania to sytuacje, w których decyzja o wykonaniu zabiegu powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem ogólnego stanu zdrowia pacjenta i potencjalnych korzyści lub ryzyk. Dobrym przykładem jest ciąża – szczególnie pierwszy trymestr, kiedy zabiegów lepiej unikać, chyba że występują pilne wskazania. Drugi trymestr uznaje się za najbezpieczniejszy czas, natomiast w trzecim należy zachować ostrożność, ograniczyć czas zabiegu i unikać długotrwałego leżenia. W przypadku dzieci, zwłaszcza poniżej 6. roku życia, konieczna jest ostrożność przy fluoryzacji (ze względu na ryzyko połknięcia preparatu), a piaskowanie wykonuje się bardzo delikatnie lub całkowicie pomija. U osób starszych często występują choroby przewlekłe i stosowane są leki przeciwzakrzepowe, co może wpływać na przebieg zabiegu. Dodatkową ostrożność należy zachować u pacjentów z wadami anatomicznymi, jak rozszczep podniebienia – wymaga to modyfikacji techniki. Osoby cierpiące na astmę, POChP lub inne schorzenia układu oddechowego mogą źle znosić piaskowanie z powodu pylenia – wówczas zaleca się stosowanie piaskarek z silnym ssaniem lub rezygnację z tej części zabiegu. U osób z padaczką wszystko zależy od stopnia kontroli choroby – przy dobrze ustawionej farmakoterapii higienizacja jest bezpieczna, natomiast przy nieustabilizowanej padaczce może dojść do napadu w trakcie zabiegu. Dodatkowej konsultacji wymagają pacjenci w trakcie leczenia onkologicznego – zwłaszcza po chemioterapii lub radioterapii głowy i szyi, gdzie potrzebna jest zgoda lekarza prowadzącego. Osobna uwaga dotyczy pacjentów z rozrusznikiem serca, pompą insulinową czy innymi urządzeniami elektronicznymi – niektóre starsze modele mogą źle reagować na ultradźwięki emitowane przez skaler, dlatego niezbędna jest wcześniejsza konsultacja lekarska lub techniczna. Wreszcie, w przypadku chorób zakaźnych, takich jak HIV, WZW B lub C czy gruźlica, sam fakt zakażenia nie jest przeciwwskazaniem, ale wymaga zastosowania specjalnych procedur aseptyki i środków ochrony.
Efekty higienizacji zębów
Zęby po zabiegu skalingu, piaskowania i fluoryzacji są przede wszystkim dobrze zabezpieczone. Pełna procedura higienizacyjna zapobiega powstawaniu próchnicy, zabezpiecza zęby i przywraca im estetyczny wygląd.
- Skaling i piaskowanie często przeprowadza się łącznie – samo usunięcie twardych złogów jest ważne, ale nie daje jeszcze pełnej ochrony ani optymalnych efektów estetycznych.
- Po fluoryzacji zmniejsza się ryzyko powstawania ubytków, jednak warunkiem utrzymania efektów tego zabiegu jest prawidłowa codzienna pielęgnacja.
- Prawidłowo przeprowadzona higienizacja sprawia, że powierzchnia zębów nie jest narażona na szybką odbudowę złogów osadu ani kamienia.
Zalecenia po higienizacji
Choć higienizacja zasadniczo nie jest zabiegiem, który wiązałby się z poważniejszymi konsekwencjami, to warto pamiętać, że po zabiegu higienizacji podrażnione mogą być dziąsła, stąd warto ograniczyć spożycie gorących lub zimnych potraw i napojów. Bezpośrednio po piaskowaniu nie zaleca się też picia kawy, herbaty czy wina oraz spożywania barwiących posiłków, które mogą pozostawić widoczne przebarwienia.
Przede wszystkim jednak należy pamiętać o prawidłowej higienie jamy ustnej na co dzień. Zwykle na koniec całej procedury udzielane są instruktaże higieny jamy ustnej. Ważne będzie stosowanie nici dentystycznych, a także unikanie nadmiernej fluoryzacji zębów (może prowadzić do ich odwapnienia i osłabienia). Dokładna lista zaleceń może być inna w przypadku każdego pacjenta, dlatego tak ważne jest, aby higienizacja była przeprowadzona profesjonalnie – wtedy otrzymasz wskazówki dopasowane do Twoich wymagań.
Zadbaj z nami o zdrowie swoich zębów!
Prawidłowa higienizacja jamy ustnej nie wiąże się praktycznie z żadnym dyskomfortem, a regularne usuwanie osadów oraz kamienia i zabezpieczanie zębów fluorem może sprawić, że poważniejsze procedury nie będą potrzebne, albo przynajmniej będą potrzebne rzadziej. Umów się na zabieg higienizacji już dziś. Skontaktuj się z nami i zapytaj, jak możemy pomóc Ci zadbać o zdrowie Twojej jamy ustnej!
